Atomun yapısıyla ilgili ilk ve en önemli teori John Dalton tarafından ortaya atılmıştır. John Dalton atom kuramını 1803-1808 tarihleri arasında geliştirmiştir. Dalton’ un ortaya attığı bu teori yaklaşık 100 yıl kadar kabul görmüştür. 19. yüzyılın başlarında J. Dalton bileşiklerin neden farklı basit kütle oranlarında birleştiğini düşünmüş, elementlerin farklı taneciklerden oluştuğunu ve her bileşiğin moleküllerinin bu taneciklerin belirli bir şekilde birleşmeleri ile meydana geldiğini ileri sürmüştür.  Daha sonrasında Dalton ortak bileşikler oluşturan elementlerin birleşme oranlarını bu elementlerin bağıl kütleleri cinsinden belirlemiş ( Sabit Oranlar Yasası) ve deneysel olarak ortaya koyulmuş kimya yasalarına dayanan atom modelini ileri sürmüştür.

Dalton ’un atom kuramına göre;

• Her element atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşmuştur.
• Atomlar parçalanamaz, değiştirilemez ve yeniden oluşturulamazlar.
• Atomlar kimyasal tepkimelerde oluşamaz ve bölünemezler.
• Bir elementin( yani aynı elementin)  bütün atomlarının kütlesi ve diğer özellikleri aynıdır. Fakat farklı bir elementin atomları diğer bütün elementlerin atomlarından farklıdır.
• Bir kimyasal reaksiyon, atomların ayrışması, iki ya da daha çok sayıda elementin basit sayısal bir oranla birleşmesi ve yeniden düzenlenmesiyle oluşur. Örneğin bir A ve B elementinden AB bileşiği veya bir A ve iki B elementinden AB₂ bileşiği gibi.                

Dalton atom kuramını ortaya sürerken kütlenin korunumu yasası ve sabit oranlar yasasını açıklayarak ve bu iki yasadan yararlanarak ortaya sürmüştür.

• 

John Dalton’un 1808’de yayımlanan Yeni Kimya Felsefesi Sistemi  (A New System of Chemical Philosophy) adlı kitabından iki sayfa.

Dalton’un Atom Teorisindeki Eksikler ve Hatalar

• Günümüzde bir elementin bütün atomları aynı olmadığı, izotopları olabildiği bilinmektedir. O dönemde nötron tanecikleri tespit edilemediği için izotop atomların farkına varılamamıştır. Bu sebepten Dalton’un bu teorisi geçersiz kalır.
• Atomların içi dolu değildir. Aksine boşluklu yapıya sahiptir.
• Dalton proton, elektron ve nötronun varlığından söz etmemiştir.
• Bir elementin bütün atomları aynı olmadığı gibi bir bileşiğin bütün molekülleri de aynı değildir.
• Atomlar çekirdek tepkimeleri sonucu parçalanabilir.(Atomun parçalanma sonucunda çok yüksek bir enerji açığa çıkar ve bu enerji atom bombası yapımında kullanılır.)

Dalton Kütlenin Korunumu Yasasını Nasıl Kullanır?

Dalton’un atom modeline göre bir elementin atomu bölünemiyorsa, kimyasal bir tepkime öncesi var olan atomların aynısı, tepkime sonrasında da var olmalıdır. Bu durumda kütle değişmez. Veya eğer bir elementin bütün atomları kütlece aynı ise ve atomlar belirli sayısal oranlarda ise bir bileşiğin yüzde bileşimi tek değer olmalıdır ve bu bileşim bileşiğin nasıl sentez edildiğine bağlı olmalıdır. (Örneğin bir A ve B elementinden AB bileşiği veya bir A ve iki B elementinden AB₂ bileşiği gibi.) Dalton’un kuramında kütle korunumu yasası böyle açıklanmaktadır.                              

Kaynakça:

Prof.Dr.Eyüp ÖZDEMİR,Yrd.Doç.Dr.Atilla ÇAĞLAR,GENEL KİMYA,2006,Lisans Yayınları, Bayrampaşa-İstanbul, sayfa: 34

PETRUCCI, HERRING,MADURA,BISSONNETTE, Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamalar Cilt 1, Onuncu Baskıdan Çeviri ,Palme Yayın Evi, Sıhhiye-Ankara, sayfa: 37,38

Yrd.Doç.Dr.Soner ERGÜL, Eğitim Fakülteleri İçin Genel Kimya,2006,Anı Yayıncılık, Ankara, sayfa:30                                    

Hakan SÖYLEMEZ, 9. Sınıf Kimya Konu Anlatım Kitabı, Palme Yayın Evi, Ankara, 2016 sayfa:89

                                         
http://www.turkcewiki.org/wiki/Dalton_atom_modeli#Dalton_Atom_Teorisi’ndeki_eksiklik_ve_hatalar